Bạn đang tìm hiểu về thuật ngữ Thương mại điện tử là gì? Hiểu một cách đơn giản, đây là hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ thông qua mạng internet. Bài viết này sẽ tóm gọn những kiến thức căn bản nhất về các hình thức giao dịch trực tuyến và lý do vì sao đây là xu hướng tất yếu của tương lai.
1. Thương mại điện tử (eCommerce) là gì?
Thương mại điện tử (eCommerce) ra đời và được toàn thế giới công nhận như một xu hướng tất yếu của sự phát triển nhân loại. Khái niệm này thậm chí đã được Tổ chức kinh doanh thế giới (WTO) định nghĩa rất chi tiết. Như sau: Thương nghiệp điện tử là hoạt động sản xuất, phân phối, tiếp thị, bán và giao dịch hàng hóa/dịch vụ bằng phương thức trực tuyến.
Tại Việt Nam, khái niệm này cũng đã được định nghĩa rõ ràng và cụ thể: Hoạt động thương nghiệp điện tử là việc tiến hành một phần hay toàn bộ quy trình của hoạt động kinh doanh bằng các phương tiện trực tuyến. Có kết nối với Internet, mạng viễn thông di động hay các mạng mở khác.
Tựu chung lại, có thể nói một cách dễ hiểu. Đó là tất cả các hoạt động mua bán diễn ra thông qua các phương tiện, thiết bị điện tử. Hoạt động thương mại điện tử hiện hữu dày đặc trong cuộc sống ngày nay. Ngày càng trở thành một phần không thể thiếu của đời sống con người. Nhất là trong bối cảnh đại dịch như hiện tại.
2. Ưu điểm và nhược điểm của thương mại điện tử là gì
2.1. Ưu điểm của thương mại điện tử
Thương mại điện tử mang đến nhiều lợi thế rõ rệt. Giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và tối ưu hoạt động kinh doanh.
- Tiếp cận thị trường rộng: Bán hàng không giới hạn địa lý. Từ đó, dễ dàng tiếp cận khách hàng toàn quốc và quốc tế.
- Tiết kiệm chi phí vận hành: Giảm chi phí thuê mặt bằng, nhân sự và quản lý so với mô hình truyền thống.
- Hoạt động liên tục 24/7: Website và sàn TMĐT cho phép khách hàng mua sắm mọi thời điểm.
- Dễ đo lường hiệu quả: Hành vi người dùng được ghi nhận rõ ràng. Thuận tiện phân tích và tối ưu.
- Cá nhân hóa trải nghiệm: Dễ ứng dụng dữ liệu và AI để gợi ý sản phẩm phù hợp.
Tổng thể, thương mại điện tử giúp doanh nghiệp tăng tốc mở rộng. Tối ưu hiệu quả kinh doanh nếu được triển khai đúng cách.
2.2. Nhược điểm của thương mại điện tử
Bên cạnh lợi ích, thương mại điện tử cũng tồn tại những hạn chế doanh nghiệp cần cân nhắc.
- Mức độ cạnh tranh cao: Nhiều người bán cùng ngành khiến áp lực về giá và quảng cáo lớn.
- Khó tạo niềm tin ban đầu: Khách hàng không trực tiếp trải nghiệm sản phẩm trước khi mua.
- Phụ thuộc vào công nghệ: Website, nền tảng hoặc hệ thống thanh toán gặp lỗi sẽ ảnh hưởng doanh thu.
- Chi phí marketing ngày càng tăng: Để tiếp cận đúng khách hàng, ngân sách quảng cáo online thường không nhỏ.
- Rủi ro giao hàng và đổi trả: Vận chuyển chậm hoặc xử lý hậu mãi kém dễ làm giảm trải nghiệm khách hàng.
Vì vậy, để thành công với thương mại điện tử. Doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng nhằm phát huy ưu điểm và kiểm soát tốt các rủi ro tiềm ẩn.
3. Các loại hình thương mại điện tử phổ biến
Có 06 loại hình thương mại điện tử hiện đang rất phổ biến. Chắc hẳn bạn đã từng nghe qua ít nhất 1 loại hình trong danh sách này.
Loại hình B2B
B2B là mô hình kinh doanh giữa doanh nghiệp và doanh nghiệp. Hay nói dễ hiểu hơn là giữa nhà phân phối/doanh nghiệp sản xuất với các đại lý. Mô hình này thường sẽ tập trung vào phần sản phẩm thô và đóng gói trước khi bán sản phẩm cho khách hàng.
Loại hình B2C
B2C là loại hình thương mại điện tử giữa doanh nghiệp và người tiêu. Dùng theo hình thức giao dịch trực tiếp, ví dụ như các đơn vị bán lẻ trực tuyến…
Loại hình C2C
C2C là mô hình kinh doanh thương mại điện tử giữa người tiêu dùng với người tiêu dùng. Ở đây các sàn nó thường sẽ đóng vai trò là nhà trung gian cung cấp địa điểm. Giúp những người có cùng nhu cầu tìm thấy nhau.
Loại hình C2B
C2B là mô hình người tiêu dùng (cá nhân) bán các sản phẩm do mình làm ra tới các doanh nghiệp thông qua hình thức giao dịch điện tử. Ví dụ như các nhiếp ảnh gia, các Editor, Content Creator…
Loại hình B2A
B2A là hình thức giao dịch điện tử giữa các doanh nghiệp và các khu vực hành chính công của Chính phủ. Các dịch vụ được giao dịch có thể kể đến như an sinh xã hội, vấn đề việc làm…
Loại hình C2A
C2A là một hình thức thương nghiệp điện tử giữa người dân và Chính phủ. Có thể kể đến như việc kê khai và nộp thuế thông qua cổng thông tin điện tử của Cơ quan thuế.
4. Đặc điểm của thương mại điện tử tại Việt Nam
Thương mại điện tử có những đặc tính rất riêng biệt và ngày càng được hoàn thiện. Để hướng tới những trải nghiệm hoàn hảo nhất cho người tiêu dùng. Hãy cùng khám phá 3 đặc điểm rất nổi bật của thương nghiệp điện tử nhé:
4.1. Khả năng mua sắm 24/7
Chỉ cần một chiếc di động thông minh có kết nối Internet. Việc mua sắm của bạn sẽ không còn bất cứ trở ngại nào về thời gian. Dù đó là 1 giờ sáng hay 1 giờ chiều, mọi nhà bán hàng trên các sàn thương nghiệp điện tử. Họ đều chào mừng bạn đến với gian hàng của họ và mua sắm.
4.2. Đề cao tính cá nhân hóa
Tính cá nhân hoá là điều mà các sàn thương mại điện tử hiện và sẽ triển khai để mang tới trải nghiệm mua sắm trọn vẹn nhất cho khách hàng. Chẳng mấy chốc nữa, các trang thương mại sẽ dần trở thành những “chủ Shop” biết nuông chiều “khách quen” của mình. Thông qua những thói quen mua sắm của họ; cũng như nâng cao trải nghiệm khách hàng.
4.3. Mua sắm không giới hạn khoảng cách
Nếu trước đây khoảng cách địa lý là điều khiến nhiều khách hàng không thể sở hữu những sản phẩm mình ao ước của các địa phương khác thì nay điều đó đã hoàn toàn được xử lý. Chỉ cần ngồi nhà, thư giãn với một bản nhạc và bạn vẫn có thể sở hữu những sản phẩm mình yêu thích từ các đất nước cách xa cả nửa vòng Trái Đất . Với sự xuất hiện của thương mại điện tử thông qua vài cú Click.
5. Vai trò của thương mại điện tử trong kinh doanh
Không chỉ mang đến cho người tiêu dùng một hình thức mua sắm mới mẻ với những ưu điểm nổi trội. Nó còn mang đến những cơ hội kinh doanh bứt phá cho các doanh nghiệp.
5.1. Cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ gia tăng doanh số
Sự ra đời của thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp nhỏ tiếp cận với khách hàng của mình ngày một gần hơn. Từ đó, giúp doanh số của họ được gia tăng một cách đáng kể. Nhờ sự tiếp cận dễ dàng từ phương thức mua sắm trực tuyến.
5.2. Giúp khách hàng mua sắm tiện lợi hơn
Nhờ sự ra đời của thương mại điện tử, khách hàng có thể mua sắm tiện lợi hơn. Bất kể thời gian, khoảng cách hay các yếu tố ngoại cảnh như thời tiết, khí hậu… Cũng bởi vậy mà hình thức mua sắm này ngày một lên ngôi và được khách hàng ưa chuộng sử dụng.
5.3. Tối ưu chi phí cho doanh nghiệp
Doanh nghiệp sẽ không cần tốn nhiều chi phí quảng cáo, xây dựng điểm bán, thuê nhân công… để tiếp cận với khách hàng và tạo ra doanh thu. Nhờ đó sẽ giúp tối ưu chi phí một cách hiệu quả và tạo ra lợi nhuận cao hơn.
5.4. Người dùng hưởng lợi về giá
Với thương mại điện tử, mọi mức giá đều công khai. Bạn có thể so sánh giữa các nhà bán hàng để tránh bị “hớ”. Đồng thời vì sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường, các nhà bán hàng cũng liên tục tung ra các chương trình khuyến mại. Giúp người tiêu dùng được hưởng lợi về giá.
5.5. Trải nghiệm khách hàng được đồng nhất
Những trải nghiệm mua sắm không đồng nhất rất hay thường gặp ở các thương hiệu có nhiều chi nhánh nhỏ. Hoặc các thương hiệu có chuyển nhượng, khiến khách hàng dần rời bỏ doanh nghiệp. Thương nghiệp điện tử giúp điều này được giải quyết triệt để. Giúp khách hàng có được trải nghiệm mua sắm đồng nhất và ngày một hoàn hảo hơn.
6. Top 10 các trang thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam
Thương mại điện tử bùng nổ tại Việt Nam và mang đến những cái tên đình đám trên bản đồ TMĐT trong nước và cả quốc tế. Cùng điểm qua 10 “ông lớn” thương nghiệp điện tử tại nước ta nhé!
Shopee
Shopee là cái tên rất “Hot” trong thời gian hiện tại với câu Slogan quen thuộc “Mua hết ở Shopee!”. Đúng như câu Slogan này, dù sinh sau đẻ muộn hơn rất nhiều so với các sàn thương mại điện tử khác. Nhưng Shopee hiện đang chiếm một vị thế vững chắc trên thị trường với lượng người dùng đông đảo, số lượng mặt hàng đa dạng, phong phú. Người tiêu dùng có thể đến Shopee và mua sắm mọi thứ. Từ thực phẩm (khô, tươi sống/giao ngay) cho tới các thiết bị điện tử, phục vụ cho đời sống.
Liên tục vào những ngày đặc biệt của tháng hay các dịp Lễ, Shopee đều tung các chương trình siêu khuyến mại và thu hút được số lượng người dùng tương tác khủng. Điểm mạnh của sàn thương mại này là xác định được đúng phân khúc khách hàng trọng tâm. Giao diện sinh động, dễ sử dụng cùng khả năng xử lý đơn hàng nhanh chóng.
Lazada
Lazada là một trong những sàn thương mại điện tử đầu tiên xuất hiện tại nước ta. Nhờ sự mới lạ trong phương thức hoạt động cùng sự đa dạng trong các chủng loại mặt hàng. Lazada cũng trở thành một địa chỉ mua sắm quen thuộc của giới trẻ Việt. Tuy nhiên, trước sự đổ bộ mạnh mẽ của nhiều sàn TMĐT, một vài năm gần đây Lazada dần mất đi ngôi vị bá vương của mình.
Không chấp nhận thua cuộc, Lazada đã liên tục làm mới mình với những chương trình khuyến mãi độc đáo. Mang đến cho người dùng trải nghiệm mua hàng phong phú với quy trình xử lý các đơn hàng bài bản chuyên nghiệp.
Tiki
Bên cạnh Lazada, Tiki cũng là một trong những sàn thương nghiệp điện tử đình đám của Việt Nam. Nếu như trước đây Tiki chuyên đánh mạnh vào mảng sách Online cùng một số loại hàng hóa gia dụng. Thì hiện nay Tiki cũng đã vươn mình trở thành một trong những sàn thương nghiệp điện tử với các chủng loại hàng hóa đa dạng, phong phú.
Phân khúc khách hàng mà Tiki hướng đến là người trẻ với những chính sách khuyến mãi hấp dẫn mang đến cho người dùng nhiều lợi ích về giá. Cùng với đó là chương trình miễn phí vận chuyển hấp dẫn nhằm thu hút lượt người mua đến với sàn.
Trong những năm gần đây, Tiki đánh mạnh vào công tác truyền thông, PR thương hiệu thông qua sự xuất hiện một cách dày đặc trong các MV ca nhạc của nghệ sĩ trẻ – cũng chính là phân khúc khách hàng mà sàn TMĐT này hướng tới, và thu được hiệu quả về doanh thu đáng mong đợi.
Sendo
Sendo là một sàn thương mại điện tử cũng được nhiều người tiêu dùng lựa chọn vì những chính sách hấp dẫn về giá và chi phí vận chuyển. Tuy nhiên, sàn thương nghiệp điện tử này tập trung đánh mạnh hơn vào phân khúc khách hàng tại thị trường miền Trung và miền Nam.
Với phương châm “Trăm người bán – Vạn người mua”, bạn có thể dễ dàng trở thành nhà bán hàng trên Sendo. Cũng như nhanh chóng tìm thấy được mặt hàng mình muốn mua vì sự đa dạng của các chủng loại trên sàn.
Hotdeal
Đúng như tên gọi của mình, Hotdeal là sàn thương mại điện tử chuyên cung cấp tới các khách hàng những “Deal” giá rất “hời”. Khi có nhu cầu mua sắm bất cứ sản phẩm hay dịch vụ nào, bạn có thể đến Hotdeal và tìm kiếm. Hotdeal thường đóng vai trò là kênh trung gian giúp các doanh nghiệp. Người bán tiếp cận với người mua dễ dàng hơn thông qua việc bán các Voucher ưu đãi, giảm giá…
Zalora
Zalora là trang thương mại điện tử có liên kết với rất nhiều cửa lớn. Chính vì thế, người tiêu dùng khi đến với Zalora để mua sắm sẽ được hưởng lợi về giá. Cũng như thường xuyên có những chương trình ưu đãi hấp dẫn.
Chính từ điều này, Zalora cũng thu hút được nhiều khách hàng trung thành từ việc họ là tín đồ của một số thương hiệu đã cùng liên kết và hợp tác với sàn.
Adayroi
Adayroi là sàn thương mại điện tử được sáng lập bởi Tập đoàn Vingroup. Với sự đa dạng về các chủng loại hàng hóa cùng sự đầu tư tốt về hệ thống cửa hàng dày đặc. Adayroi nhanh chóng được đông đảo khách hàng thuộc nhiều tầng lớp tìm đến mua sắm.
Tuy nhiên, đến cuối năm 2019, Tập đoàn Vingroup đã đóng cửa trang này và sáp nhập vào cùng với hệ thống VinID.
Lotte
Lotte là trang thương mại điện tử của Tập đoàn Lotte với sự liên kết cùng hệ thống rạp chiếu phim Lotte Cinema. Phân khúc khách hàng mà Lotte hướng đến là giới trẻ và các gia đình trẻ. Chính vì vậy các sản phẩm xuất hiện trên sàn cũng thường phù hợp với nhu cầu sử dụng của giới trẻ từ mỹ phẩm, thực phẩm, trang phục, phụ kiện…
Với sự đầu tư về cơ sở vật chất hùng hậu, Lotte có cơ sở tại 2 đầu cầu tại Hà Nội – Thành phố Hồ Chí Minh và đều hoạt động mạnh mẽ.
Vật giá
Vật giá là một trong những trang thương nghiệp điện tử đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam. Với cách làm mới lạ, Vật giá cung cấp những thông tin Review của chính người dùng về sản phẩm cũng như có các chức năng so sánh giá và đưa ra nhiều lựa chọn xu hướng cho sản phẩm (sản phẩm nhiều người sử dụng nhất, sản phẩm được mua nhiều nhất tuần, sản phẩm mới được giảm giá…)
Chính nhờ những ưu điểm nổi bật trên, Vật giá đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trong lòng người tiêu dùng và thu hút được lượng tương tác rất khủng trong khoảng thời gian đầu ra mắt.
Dienmayxanh
Dienmayxanh là thương hiệu điện máy đang rất đình đám hiện nay với sự PR mạnh mẽ về thương hiệu với những quảng cáo sáng tạo, để lại những ấn tượng mạnh mẽ trong tâm trí khách hàng.
Xuất phát từ thương hiệu mẹ Thế giới di động (chuyên kinh doanh phân khúc điện thoại thông minh, máy tính xách tay…), Dienmayxanh ra đời và đánh vào phân khúc điện máy gia dụng cùng hàng loạt các thiết bị điện tử hiện hữu trong cuộc sống của con người. Với sự bùng nổ về hệ thống cửa hàng dày đặc từ Bắc vào Nam cùng chất lượng dịch vụ chuyên nghiệp, Dienmayxanh đang ngày càng giữ vững vị thế của một ông lớn trong thị trường thương mại điện tử.
7. Xu hướng phát triển của thương mại điện tử trong tương lai
Trong những năm tới, TMĐT không chỉ dừng lại ở việc mua bán trên website mà sẽ chuyển mình mạnh mẽ theo các hướng sau:
- Social Commerce (Thương mại di động qua mạng xã hội): Việc mua hàng trực tiếp trên các nền tảng như TikTok, Facebook, Instagram sẽ trở thành thói quen chính. Người dùng có thể hoàn tất đơn hàng ngay khi đang xem livestream hoặc video ngắn mà không cần chuyển sang ứng dụng khác.
- Cá nhân hóa bằng AI: Trí tuệ nhân tạo sẽ phân tích hành vi để gợi ý sản phẩm chính xác theo sở thích, kích thước và nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân, giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng.
- Trải nghiệm thực tế ảo (AR/VR): Khách hàng có thể “thử” quần áo, mắt kính hoặc ướm thử nội thất vào không gian nhà mình thông qua camera điện thoại trước khi quyết định mua.
- Thanh toán không tiền mặt và mua trước trả sau (BNPL): Các hình thức ví điện tử và trả góp linh hoạt sẽ tiếp tục chiếm ưu thế, giúp giảm rào cản tài chính cho người mua.
- Logistics xanh và giao hàng siêu tốc: Xu hướng sử dụng bao bì tái chế và các giải pháp giao hàng bằng robot hoặc máy bay không người lái để rút ngắn thời gian nhận hàng xuống mức tối thiểu.
8. Những thách thức đối với thương mại điện tử
Dù tiềm năng rất lớn, nhưng doanh nghiệp và người bán cũng phải đối mặt với không ít khó khăn:
- Bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư: Các vụ rò rỉ thông tin khiến khách hàng lo ngại. Doanh nghiệp phải đầu tư lớn vào hệ thống bảo mật để duy trì niềm tin.
- Cạnh tranh gay gắt về giá: Sự xuất hiện của quá nhiều người bán khiến cuộc đua về giá trở nên khốc liệt, dẫn đến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.
- Chi phí vận hành và Logistics: Phí ship tăng cao và áp lực giao hàng nhanh gây khó khăn cho việc quản lý chi phí, đặc biệt là với các doanh nghiệp nhỏ.
- Vấn đề hàng giả, hàng kém chất lượng: Kiểm soát chất lượng sản phẩm trên sàn TMĐT vẫn là bài toán nan giải, gây ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của các thương hiệu làm ăn chân chính.
- Thay đổi thuật toán liên tục: Các sàn TMĐT thường xuyên thay đổi quy định và thuật toán hiển thị, buộc người bán phải liên tục học hỏi và thích nghi để không bị mất tương tác.
9. Câu hỏi thường gặp
9.1. Mua hàng trên sàn TMĐT có được đồng kiểm (xem hàng trước khi thanh toán) không?
Tùy thuộc vào quy định của từng sàn. Hiện nay, một số sàn như Shopee, Lazada đã cho phép đồng kiểm dưới sự giám sát của shipper, nhưng có quy định nghiêm ngặt về việc không được bóc seal hoặc dùng thử sản phẩm. Bạn nên kiểm tra kỹ nhãn “Đồng kiểm” trên đơn hàng.
9.2. Làm sao để phân biệt được shop lừa đảo và shop uy tín?
Hãy dựa vào 3 chỉ số:
- Số năm hoạt động: Shop hoạt động lâu năm thường uy tín hơn.
- Tỷ lệ phản hồi chat: Trên 80% là shop chăm sóc khách tốt.
- Đánh giá thực tế: Đừng chỉ nhìn số sao, hãy đọc các bình luận có kèm hình ảnh/video thực tế của người mua trước đó.
9.3. Kinh doanh TMĐT có phải đóng thuế không?
Có. Theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh trên các sàn TMĐT có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên bắt buộc phải kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng cũng như thuế thu nhập cá nhân.
9.4. Tại sao đơn hàng bị hủy tự động dù tôi không thao tác?
Thường do 2 nguyên nhân:
- Shop hết hàng: Shop không cập nhật kho kịp thời nên hệ thống tự hủy để bảo vệ người mua.
- Lỗi thanh toán/vận chuyển: Đơn vị vận chuyển không lấy được hàng hoặc có trục trặc trong quá trình thanh toán trước.
Thương mại điện tử không chỉ là xu hướng mà đã trở thành nền tảng sống còn cho mọi doanh nghiệp hiện nay. Hiểu rõ thương mại điện tử là gì và nắm bắt sớm các công nghệ mới sẽ giúp bạn chiếm lĩnh thị trường nhanh chóng. Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm giải pháp tăng trưởng đột phá và bền vững trên các sàn điện tử, Navee luôn sẵn sàng đồng hành cùng các chiến lược thực chiến tối ưu nhất.
Được tài trợ
